Stopaj (Gelir Vergisi Kesintisi) Rehberi 2026: Oranlar

Stopaj (kaynakta kesinti), bir ödeme yapılırken verginin doğrudan ödeme kaynağında kesilip vergi dairesine yatırılması yöntemidir. Yani vergiyi ödeme yapan taraf (kiracı, işveren, şirket) keser ve beyan eder; parayı alan kişi vergisi düşülmüş net tutarı tahsil eder. 2026 yılında KOBİ sahipleri ve muhasebeciler için stopaj; kira ödemeleri, serbest meslek faturaları, kâr payı dağıtımı ve ücret bordrosunda en sık karşılaşılan vergi yükümlülüklerinden biridir. Bu rehberde stopajın ne olduğunu, 2026 güncel oranlarını, beyan sürecini ve sayısal örneklerle nasıl hesaplandığını anlatıyoruz.

Stopaj nedir ve nasıl çalışır?

Stopaj, Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 15 ve 30. maddelerine dayanan bir kaynakta vergi kesintisi yöntemidir. Vergiyi mükellef sonradan beyan edip ödemek yerine, ödemeyi yapan kişi/kurum (vergi sorumlusu) ödeme anında keser. Bu sayede Hazine vergiyi peşin tahsil eder, kayıt dışılık azalır.

Stopajın işleyişi üç adımda özetlenebilir:

• Kesinti: Brüt ödeme üzerinden ilgili oran kadar vergi kesilir.
• Beyan: Kesinti, takip eden ayın 26'sına kadar Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan edilir.
• Ödeme: Beyan edilen vergi aynı süre içinde vergi dairesine yatırılır.

Stopaj iki türlüdür: bazı gelirlerde kesinti nihai vergidir (örneğin mevduat faizi stopajı), bazılarında ise yıl sonu beyanında mahsup edilir (örneğin yıllık beyana giren kira geliri stopajı). Bu ayrım, mükellefin ek beyan verip vermeyeceğini belirler.

2026 stopaj oranları (en sık kullanılanlar)

Aşağıdaki oranlar 2026 yılı için en çok karşılaşılan stopaj kalemlerini özetler. Oranlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebileceğinden, kritik işlemlerde güncel mevzuatı teyit etmenizi öneririz.

• İşyeri kira ödemeleri (GVK 94): %20 — gerçek kişiye yapılan işyeri kira ödemelerinde standart oran.
• Serbest meslek ödemeleri: %20 — avukat, mali müşavir, danışman gibi serbest meslek erbabına yapılan ödemeler.
• Kâr payı (temettü) dağıtımı: %15 — şirketin gerçek kişi ortaklara dağıttığı kâr payı.
• Yıllara sari inşaat/onarım hakedişleri: %5.
• Ücret stopajı: Artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre (aşağıda).

Ücret ödemelerinde stopaj, sabit bir oran değil 2026 artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre hesaplanır:

• 0 - 190.000 TL: %15
• 190.000 - 400.000 TL: %20
• 400.000 - 1.500.000 TL: %27
• 1.500.000 - 5.300.000 TL: %35
• 5.300.000 TL ve üzeri: %40

Önemli bir kolaylık: 2022'den bu yana asgari ücret kadar olan kazanç gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır. 2026'da asgari ücret brüt 33.030 TL, net 28.075,50 TL olduğundan, bu tutara kadar olan ücret kısmı bordroda vergi dışıdır; stopaj yalnızca aşan kısma uygulanır.

Sayısal örnek: İşyeri kira stopajı hesaplama

Bir KOBİ, gerçek kişiye ait bir işyerini aylık net 20.000 TL kira ödeyerek kiralıyor. Kira sözleşmelerinde tutar genellikle net belirlenir; bu durumda stopajı brüte tamamlamak (brütleştirme) gerekir.

• Net kira: 20.000 TL
• Stopaj oranı: %20
• Brüt kira = Net / (1 - 0,20) = 20.000 / 0,80 = 25.000 TL
• Stopaj tutarı = 25.000 × %20 = 5.000 TL

Kiracı, ev sahibine 20.000 TL net öder, 5.000 TL stopajı vergi dairesine yatırır ve takip eden ayın 26'sına kadar muhtasar beyanname ile beyan eder. Brüte tamamlama yapılmazsa (kira brütten sayılırsa): 20.000 × %20 = 4.000 TL kesilir, ev sahibi 16.000 TL alır. Sözleşmedeki "net mi brüt mü" ifadesi bu yüzden kritiktir. Bu işlemleri saniyeler içinde yapmak için stopaj hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sayısal örnek: Serbest meslek (mali müşavir) ödemesi

Bir şirket, mali müşavirine aylık brüt 12.000 TL hizmet bedeli ödüyor (KDV hariç düşünelim).

• Brüt hizmet bedeli: 12.000 TL
• Gelir vergisi stopajı = 12.000 × %20 = 2.400 TL
• Serbest meslek erbabına ödenen net = 12.000 − 2.400 = 9.600 TL

Faturaya KDV (%20) ayrıca eklenir ve stopaj yalnızca hizmet bedeli (matrah) üzerinden hesaplanır, KDV üzerinden stopaj kesilmez. Serbest meslek erbabı, yıl sonu yıllık beyannamesinde bu 2.400 TL'yi hesaplanan vergisinden mahsup eder; yani peşin ödenmiş vergi olarak düşer.

Stopaj beyanı ve KOBİ'ler için pratik notlar

Stopaj yükümlülüğünü doğru yönetmek için dikkat edilmesi gerekenler:

• Beyan dönemi: Kesintiler, takip eden ayın 26'sına kadar Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan edilip ödenir. Çalışanı 10 ve altında olan bazı mükellefler için üç aylık beyan imkânı bulunur (ancak SGK prim bildirimi yine aylıktır).
• Mahsup vs. nihai vergi: Kira ve serbest meslek stopajı genelde gelir sahibinin yıllık beyanında mahsup edilirken, kâr payı stopajının bir kısmı beyana tabi olabilir. Mükellef tipine göre değerlendirin.
• Belgelendirme: Stopajın gider yazılabilmesi için ödeme belgesi, sözleşme ve banka dekontu saklanmalıdır.
• Ceza riski: Geç beyan veya eksik kesintide vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi doğar. Düzenli takvim takibi şarttır.

Ücret bordrosunda stopajın net maaşa etkisini görmek için gelir vergisi hesaplama aracını, kira gelirinizin yıllık beyan boyutunu değerlendirmek için ise kira geliri vergisi hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Sözleşmelerdeki damga vergisini ayrıca hesaplamak isterseniz damga vergisi hesaplama aracı işinizi kolaylaştırır.

Sonuç

Stopaj, vergiyi kaynağında keserek hem Hazineye düzenli gelir sağlayan hem de mükellef için ödeme sürecini sadeleştiren bir yöntemdir. 2026'da işyeri kira ve serbest meslek ödemelerinde %20, kâr payında %15 oranları öne çıkarken ücret stopajı artan oranlı tarifeye göre belirlenir. KOBİ'ler için kritik noktalar; sözleşmenin net/brüt ayrımı, ayın 26'sına kadar beyan ve mahsup-nihai vergi ayrımıdır. Hesaplamalarınızda hata yapmamak için stopaj hesaplama aracımızı kullanın ve güncel oranları işlem öncesi mutlaka teyit edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Stopaj nedir?

Stopaj, bir ödeme yapılırken verginin kaynakta kesilmesidir. Ödemeyi yapan taraf (kiracı, işveren, şirket) vergiyi keser ve vergi dairesine yatırır; geliri alan kişi vergisi düşülmüş net tutarı alır. Buna kaynakta kesinti de denir.

2026 işyeri kira stopaj oranı kaçtır?

2026 yılında gerçek kişiye yapılan işyeri kira ödemelerinde stopaj oranı %20'dir. Kira sözleşmesi net tutar üzerinden yapıldıysa, stopaj brüte tamamlanarak (net / 0,80) hesaplanır.

Serbest meslek ödemesinde stopaj oranı nedir?

Avukat, mali müşavir, danışman gibi serbest meslek erbabına yapılan ödemelerde gelir vergisi stopajı %20'dir. Stopaj yalnızca hizmet bedeli (matrah) üzerinden hesaplanır; faturadaki KDV üzerinden stopaj kesilmez.

Stopaj ne zaman beyan edilip ödenir?

Kesilen stopaj, takip eden ayın 26'sına kadar Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan edilip ödenir. Çalışanı 10 ve altında olan bazı mükellefler için üç aylık beyan imkânı bulunur.

Kâr payı (temettü) stopaj oranı kaçtır?

Şirketlerin gerçek kişi ortaklara dağıttığı kâr payında stopaj oranı %15'tir. Kesinti dağıtım anında yapılır ve muhtasar beyanname ile beyan edilir.

Asgari ücret stopajdan istisna mıdır?

Evet. 2022'den bu yana asgari ücret kadar kazanç gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır. 2026'da brüt 33.030 TL olan asgari ücrete kadar olan kısım vergi dışıdır; ücret stopajı yalnızca aşan tutara uygulanır.