Besicilik Nasıl Yapılır? 2026 Maliyet Hesabı ve Destekler

Besicilikte kâr, alım fiyatı ile satış fiyatı arasındaki farktan yem maliyetinin çıkarılmasıyla oluşur. Marj dardır; bu nedenle besi süresi, yem dönüşüm oranı ve alım zamanlaması kârı belirleyen üç ana değişkendir. Büyükbaş besicilikte yaygın besi süresi 150-210 gün, küçükbaşta (kuzu besisi) 60-90 gündür.

Besi kârlılığının matematiği

Bir besi döneminin hesabı:

• Toplam maliyet = (Hayvan sayısı × Alım fiyatı) + (Hayvan sayısı × Günlük yem × Besi günü) + Diğer giderler
• Brüt gelir = Hayvan sayısı × Satış fiyatı
• Net kâr = Brüt gelir − Toplam maliyet − Finansman maliyeti

Örnek: 30 baş, 65.000 TL alım, 180 TL/gün yem, 180 gün besi, baş başına 4.000 TL diğer gider, 110.000 TL satış:

Kalem	Tutar
Hayvan alım bedeli (30 × 65.000)	1.950.000 TL
Yem gideri (30 × 180 × 180)	972.000 TL
Diğer gider (30 × 4.000)	120.000 TL
Toplam maliyet	3.042.000 TL
Brüt gelir (30 × 110.000)	3.300.000 TL
Net kâr	258.000 TL
Baş başına kâr	8.600 TL

Kendi rakamlarınızla hesaplamak için Besicilik Kredisi Hesaplama aracını kullanın; sermaye ihtiyacını ve kredi faiz maliyetini de gösterir.

Besi süresi neden kritik?

Besi ilerledikçe günlük canlı ağırlık artışı azalır ve yem dönüşüm oranı bozulur. Yani hayvan aynı yemi yemeye devam eder ama daha az et yapar. Besiyi gereğinden uzun tutmak, kârı doğrudan aşağı çeker.

Doğru kesim zamanı; hayvanın ırkına, besiye alınış canlı ağırlığına ve hedeflenen kesim ağırlığına göre değişir. Günlük ağırlık artışını düzenli tartarak takip etmek, "ne zaman satmalıyım?" sorusunun tek objektif cevabıdır.

Yem: giderin %60-70'i

Hayvan alım bedelinden sonra en büyük kalem yemdir. Maliyeti düşürmenin yolları:

• Kendi kaba yeminizi üretmek — silajlık mısır ve yonca üretimi hem maliyeti düşürür hem yem bitkisi desteklemesi getirir
• Toplu alım — kesif yemde hacim indirimi
• Fire kontrolü — depolama ve yemleme kayıpları tipik olarak %3-8
• Rasyon dengesi — pahalı yemi fazla vermek verimi artırmaz, maliyeti artırır

Yem Maliyeti Hesaplama aracı kaba ve kesif yemi ayrı ayrı hesaplayıp fire etkisini gösterir.

Finansman: sübvansiyonlu kredi

Besi sığırcılığı ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği, sübvansiyonlu tarımsal kredide öncelikli üretim konularındandır. 2026'da temel hayvansal üretim faaliyetleri için 300.000 TL'ye kadar sıfır faizli kredi kullanılabilmektedir.

Besicilikte kredi genellikle besi dönemi boyunca kullanılıp satış sonrası tek seferde kapatılır. Bu yapıda faiz, taksitli anüite yerine kullanım süresi üzerinden hesaplanır. Ayrıntılar için tarım kredisi rehberimize bakabilirsiniz.

Destekler

• Besilik erkek sığır desteklemesi — baş başına ödenir; hayvanların TÜRKVET'e kayıtlı olması ve kesimin kayıtlı mezbahalarda yapılması şarttır
• Küçükbaş hayvan desteklemesi — koyun ve keçi varlığı üzerinden
• Yem bitkisi desteklemesi — kendi kaba yeminizi üretiyorsanız dekar başına
• KKYDP hibesi — ahır, ağıl, yem hazırlama tesisi yatırımlarında %50-70

Destek tutarları her yıl Resmî Gazete'de belirlenir ve baş başına ödenir.

Riskler ve nasıl yönetilir

Fiyat riski

Besiye giriş ile çıkış arasında 6 ay geçer. Bu sürede canlı hayvan fiyatları düşerse marj erir. Alım zamanlaması ve satış planı, besicilikte teknik bilgiden daha belirleyici olabilir.

Ölüm ve hastalık riski

Sağlıklı bir bütçede %1-3 arası fire payı ayrılmalıdır. Bu riski devretmek için TARSİM Devlet Destekli Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası yaptırabilirsiniz; primin yarısını devlet karşılar. Hesap için TARSİM Prim Hesaplama.

Yem fiyatı riski

Yem maliyetinin ani artışı, sabit satış fiyatıyla birleşince zarara yol açabilir. Kendi kaba yem üretimi bu riske karşı en etkili korumadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Besi süresi ne kadar olmalı?

Büyükbaş besicilikte yaygın besi süresi 150-210 gündür. Küçükbaşta (kuzu besisi) 60-90 gün arasındadır. Süre uzadıkça günlük canlı ağırlık artışı azalır ve yem dönüşüm oranı bozulur.

Besicilikte kaç baş ile başlanmalı?

Sabit giderlerin (ağıl, işçilik, ekipman) baş başına düşen payı sürü büyüdükçe azalır. Ancak sermaye ve yem tedarik kapasitesi sınırlayıcıdır. Farklı sürü büyüklüklerini hesaplama aracında deneyerek kendi sermayenize uygun ölçeği bulun.

Besicilik kredisinde faiz indirimi var mı?

Evet. Besi sığırcılığı ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği sübvansiyonlu tarımsal kredi kapsamındaki öncelikli konulardandır. İndirim oranı yıllık Cumhurbaşkanı Kararı ekindeki tabloda belirlenir.

Besi hayvanı için hangi kayıt gerekli?

Hayvanların TÜRKVET'e kayıtlı ve küpeli olması zorunludur. Kayıtsız hayvanlar için ne destek ödenir ne de sigorta yapılabilir; sübvansiyonlu kredi de kullandırılmaz.

Yem maliyeti toplam giderin ne kadarı?

Hayvan alım bedeli hariç tutulduğunda yem, işletme giderlerinin %60-70'ini oluşturur. Bu nedenle kaba yem üretimi ve fire kontrolü kârlılığın en güçlü kaldıraçlarıdır.

Besi kârlılığı hesabına ölüm riski dahil mi?

Hesaplama aracı fire payını otomatik eklemez. Gerçekçi bir bütçe için toplam maliyete %1-3 fire payı eklemeniz veya satış geliri tahminini o oranda düşürmeniz önerilir.