Amortisman Hesaplama (Normal ve Azalan Bakiye)
Amortisman, bir işletmenin bir yıldan uzun süre kullanacağı sabit kıymetlerin (makine, demirbaş, taşıt, bina vb.) maliyetinin faydalı ömrü boyunca gidere dönüştürülmesidir. Vergi Usul Kanunu (VUK) iki yöntem tanımlar: Normal (doğrusal) amortismanda tutar her yıl eşit pay edilir; oran 1/faydalı ömür olarak bulunur. Azalan bakiyeler (hızlandırılmış) yönteminde ise normal oranın iki katı uygulanır, oran %50'yi geçemez ve her yıl kalan net defter değeri üzerinden hesaplandığı için ilk yıllarda daha yüksek gider yazılır. Bu araç, girdiğiniz tutar, faydalı ömür (yıl) ve yöntem bilgisine göre 1. yıl amortismanını, yıllık ortalamayı ve toplam amortismanı 2026 kurallarına uygun şekilde özetler.
İşletmeniz İçin Tüm Finansal Çözümler
Sıkça Sorulan Sorular
Normal ve azalan bakiyeler yöntemi arasındaki fark nedir?
Normal (doğrusal) yöntemde amortisman tutarı her yıl eşittir ve oran 1/faydalı ömür olarak bulunur. Azalan bakiyeler yönteminde oran normalin iki katıdır (en fazla %50) ve kalan net defter değeri üzerinden hesaplandığı için ilk yıllarda daha yüksek, sonraki yıllarda daha düşük gider yazılır. İki yöntemde de toplam amortisman, kıymetin maliyet bedeline eşittir.
Azalan bakiyeler yönteminde oran neden %50 ile sınırlı?
VUK uyarınca azalan bakiyeler yönteminde uygulanacak oran, normal amortisman oranının iki katıdır ancak hiçbir şekilde %50'yi geçemez. Örneğin faydalı ömrü 2 yıl olan bir kıymette normal oran %50, iki katı %100 olurdu; bu nedenle tavan uygulanarak %50 ile sınırlandırılır.
Azalan bakiyelerde son yılda ne olur?
Azalan bakiyeler yönteminde her yıl kalan değer üzerinden oran uygulandığı için kıymet hiçbir zaman tam olarak itfa olmaz. Bu nedenle faydalı ömrün son yılında, o ana kadar amorti edilmemiş kalan net defter değerinin tamamı gider olarak yazılır.
Faydalı ömrü ve amortisman oranını nereden bulurum?
Faydalı ömür ve amortisman oranları, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yayımladığı VUK 333, 339, 365 ve sonraki sıra no'lu Genel Tebliğ ekindeki Amortisman Listesi'nde kıymet türüne göre belirlenir. Örneğin demirbaşlar genelde 5 yıl (%20), binek otomobiller 5 yıl, binalar 50 yıl (%2) gibi.
Yöntem değiştirebilir miyim?
VUK'a göre azalan bakiyeler yönteminden normal amortisman yöntemine geçilebilir, ancak bu geçiş bir defaya mahsustur ve geri dönülemez. Normal yöntemden azalan bakiyeler yöntemine geçiş yapılamaz. Yöntem seçimi kıymetin aktife girdiği yıl yapılır.
Kıst amortisman ne zaman uygulanır?
Binek otomobillerde, aktife alındığı yıl ay kesri tam ay sayılarak kalan ay sayısı kadar kıst amortisman ayrılır; ilk yıl ayrılamayan kısım son yıla devredilir. Diğer kıymetlerde yıl içinde alınsa bile genelde tam yıl amortisman ayrılabilir. Bu araç tam yıl üzerinden hesap yapar.
Amortisman tutarına KDV dahil mi?
Hayır. Amortismana esas tutar, kıymetin KDV hariç maliyet bedelidir. İndirim konusu yapılan KDV amortisman matrahına dahil edilmez. Binek otomobillerde indirilemeyen KDV ise maliyete veya doğrudan gidere yazılabilir.
Nasıl hesaplanır?
Normal yöntem: Amortisman oranı = 1 / faydalı ömür; Yıllık amortisman = Tutar x oran (her yıl eşit). Azalan bakiyeler: oran = min(2 x (1/faydalı ömür), %50); Yıl amortismanı = Kalan net defter değeri x oran; son yıl kalan değerin tamamı gider yazılır.
- Sabit kıymetin KDV hariç maliyet bedelini (amortismana esas tutar) girin.
- VUK amortisman listesine göre faydalı ömrü yıl olarak yazın (örn. demirbaş 5 yıl, %20).
- Yöntemi seçin: Normal (doğrusal) veya Azalan bakiyeler (hızlandırılmış).
- Normal yöntemde oran 1/faydalı ömür'dür ve her yıl eşit tutar gider yazılır.
- Azalan yöntemde oran normalin 2 katıdır, %50'yi geçemez ve kalan değer üzerinden hesaplanır.
- Sonuç tablosunda yıllık amortisman, 1. yıl gideri ve toplam amortismanı görün.
Örnek
- Tutar 100.000 TL, faydalı ömür 5 yıl, Normal yöntem → Oran %20; yıllık amortisman 20.000 TL; toplam 100.000 TL
- Tutar 100.000 TL, faydalı ömür 5 yıl, Azalan bakiyeler → Oran %40; 1. yıl 40.000 TL; toplam 100.000 TL (5 yılda)
- Tutar 60.000 TL, faydalı ömür 4 yıl, Normal yöntem → Oran %25; yıllık amortisman 15.000 TL
İlgili araçlar
Konuyla ilgili rehberler
- Yıllık İzin Hakları: İş Kanunu 2026 Rehberi
2026 İş Kanunu yıllık izin hakları: gün sayıları, kıdem, izin ücreti ve KOBİ yükümlülükleri. Hesaplama aracıyla izninizi hemen hesaplayın.