Senet İskonto Hesaplama (Bono Bugünkü Değer)

Senet veya bono iskontosu, vadesi gelmemiş bir alacağın bugün nakde çevrilmesi (kırdırılması) işlemidir. Bankaya ya da finans kuruluşuna vadesi gelmemiş senedi verirsiniz, kuruluş vadeye kalan gün için faiz (iskonto) keser ve kalan tutarı bugünden size öder. Bu araç; senedin nominal (üzerinde yazan) tutarı, vadeye kalan gün sayısı ve yıllık iskonto oranını girerek senedin bugünkü (peşin) değerini, kesilen iskonto tutarını ve BSMV dahil net eline geçen parayı hesaplar. Hem iç iskonto (peşin değer üzerinden) hem dış iskonto (nominal değer üzerinden) yöntemiyle sonuç verir; bankalar genellikle iç iskonto kullanır. Hesaplamada bankacılık konvansiyonu olan 360 günlük yıl esas alınır.

TL
gün
%
Senet Nominal Tutarı₺100.000,00
İskonto (Faiz) Tutarı₺10.112,36
BSMV (faizin %5'i)₺505,62
Toplam Kesinti₺10.617,98
Bugünkü (Peşin) Değer₺89.887,64
Net Eline Geçen Tutar₺89.382,02
Toplam Maliyet Oranı%10,62

İşletmeniz İçin Tüm Finansal Çözümler

Sıkça Sorulan Sorular

İç iskonto ile dış iskonto arasındaki fark nedir?

İç iskonto faizi peşin değer üzerinden, dış iskonto ise nominal değer üzerinden hesaplar. Aynı oran ve vadede dış iskonto her zaman daha fazla kesinti yapar. Bankalar senet kırdırmada genellikle iç iskonto yöntemini kullanır, çünkü matematiksel olarak doğru bugünkü değeri verir.

Senet iskontosunda yıl kaç gün kabul edilir?

Bankacılık uygulamasında yıl 360 gün olarak kabul edilir (ticari faiz yöntemi). Bu araç da hesaplamayı 360 gün üzerinden yapar. Bazı kurumlar 365 gün kullanabilir; bu durumda iskonto tutarı bir miktar daha düşük çıkar.

Senet kırdırmada BSMV neden kesiliyor?

Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV), 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği bankaların elde ettiği faiz/komisyon geliri üzerinden alınır. Senet iskontosunda bankanın kazancı iskonto (faiz) tutarı olduğundan, bu tutar üzerinden %5 BSMV kesilir ve eline geçen net tutardan düşülür.

KKDF senet iskontosunda uygulanır mı?

KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) tüketici/bireysel kredilerde alınır. Ticari senet iskontosu (iştira/iskonto kredisi) ticari nitelikli olduğundan genellikle KKDF'ye tabi değildir; sadece %5 BSMV uygulanır. Bu araç da KKDF eklemez.

Komisyon ve masraflar bu hesaba dahil mi?

Hayır. Bu araç yalnızca iskonto faizi ve BSMV'yi hesaplar. Bankalar ayrıca komisyon, dosya/ekspertiz veya istihbarat masrafı alabilir. Net eline geçen tutarınız, bu ek masraflar düşüldüğünde bir miktar daha azalabilir; teklif alırken toplam maliyeti sorun.

Peşin değer ile net eline geçen tutar neden farklı?

Peşin (bugünkü) değer, nominal tutardan sadece iskonto faizi düşülmüş halidir. Net eline geçen tutar ise peşin değerden ayrıca BSMV de düşülerek bulunur. BSMV uygulanmazsa bu iki değer eşit olur.

Yüksek vade ve yüksek oranda peşin değer nasıl etkilenir?

Vade gün sayısı ve yıllık oran arttıkça iskonto tutarı büyür ve eline geçen para azalır. Çok uzun vadeli senetlerde iskonto, nominal tutarın önemli bir kısmını oluşturabilir; bu yüzden senedi mümkün olduğunca vadeye yakın kırdırmak daha avantajlıdır.

Nasıl hesaplanır?

İç iskonto (banka usulü): Peşin Değer = Nominal / (1 + yıllık oran × vade gün/360). İskonto Tutarı = Nominal − Peşin Değer. — Dış iskonto: İskonto Tutarı = Nominal × yıllık oran × vade gün/360; Peşin Değer = Nominal − İskonto Tutarı. — BSMV = İskonto Tutarı × %5. Net Eline Geçen = Peşin Değer − BSMV.

  1. Senedin üzerinde yazan nominal (vade sonu) tutarı girin.
  2. Bugünden senedin vade tarihine kadar kalan gün sayısını yazın.
  3. Bankanın uyguladığı yıllık iskonto (faiz) oranını yüzde olarak girin.
  4. İskonto yöntemini seçin: bankalar genellikle iç iskonto kullanır, dış iskonto daha yüksek kesinti üretir.
  5. BSMV'nin uygulanıp uygulanmayacağını seçin; banka iskontosunda faiz üzerinden %5 BSMV alınır.
  6. Sonuçta peşin (bugünkü) değer, iskonto tutarı, BSMV ve net eline geçen tutar görüntülenir.

Örnek

  • 100.000 TL nominal, 90 gün vade, %45 yıllık, iç iskonto, BSMV dahil → İskonto ≈ 10.112 TL, BSMV ≈ 506 TL, peşin değer ≈ 89.888 TL, net eline geçen ≈ 89.382 TL
  • 100.000 TL nominal, 90 gün vade, %45 yıllık, dış iskonto, BSMV dahil → İskonto = 11.250 TL, BSMV = 562,50 TL, peşin değer = 88.750 TL, net eline geçen = 88.187,50 TL
  • 50.000 TL nominal, 180 gün vade, %50 yıllık, iç iskonto, BSMV dahil → İskonto ≈ 10.000 TL, BSMV ≈ 500 TL, peşin değer = 40.000 TL, net eline geçen ≈ 39.500 TL

İlgili araçlar

Konuyla ilgili rehberler